Οἱ Φυλὲς τῶν Ἀθηναίων

7039382703_9bc1ded33c_bΕἶναι ἀνεγνωρισμένο ἀπ’ὅλους ὅτι ἡ διαίρεση  τῆς Ἀττικῆς σὲ Δέκα Φυλὲς, καὶ αὐτὲς οἱ δέκα Φυλὲς σὲ ἀνάλογους δήμους, ἦταν ἕργο τοῦ Κλεισθένους, ἑνὸς ἀπὸ τὸ ἀριστοκρατικὸ γένος τῶν Ἀλκμεωνιδῶν.

Πρὶν ἀπὸ αὐτὸν οἱ Φυλαί ἦταν τέσσαρες: α΄.Αἰγικορὶς :  β΄.Ὀπλιτίς :  γ΄.Γελεοντίς :  δ΄.Ἀργαδίς.

Ὁ Κλεισθένης ἦταν ὁ ἱδρυτὴς καὶ ἐμπνευστὴς   πολλῶν ἀλλαγῶν στὸ πολίτευμα τῶν Ἀθηναίων, καὶ ὅλες περίπου τὴν ἴδια ἐποχή, ἀμέσως μετὰ ἀπὸ τὴν ἐξορία τῶν Πεισιστρατιδῶν, τὴν 67η Ὀλυμπιάδα περίπου (-511/10).

Κατὰ συνέπεια, ἀμέσως μετὰ τὴν ἔναρξη τοῦ ἑνδέκατου κύκλου της  Ὀκταετηρίδος τοῦ Σόλωνος, ποὺ ἤδη εἶχε διανύσει τὸ μισὸ ἀκριβῶς τῆς κανονικῆς της περιόδου, φτάνοντας τὰ 80 ἔτη.

Αὐτὸς ἦταν ὁ ἀριθμὸς τῶν φυλῶν μέχρι τὴν 107η Ὀλυμπιάδα (-307) ὅπου τότε δύο ἐπιπλέον φυλὲς προστέθηκαν, μία πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀντίγονου καὶ μία ἄλλη πρὸς τιμὴν τοῦ Δημήτριου, τοῦ υἱοῦ του, (ποὺ μόλις εἶχε ἀπελευθερώσει τὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὴν κατοχὴ τοῦ Κάσσανδρου). Οἱ δύο φυλὲς πῆραν τὰ ὀνόματα τους, Ἀντιγονίς καὶ Δημητριάς, ἀντίστοιχα. Αὐτὰ τὰ ὀνόματα , ἀργότερα ἄλλαξαν καὶ κλήθηκαν, Πτολεμαΐς καὶ Ἀτταλίς.

Τὸ πρώτο πρὸς τιμὴν τοῦ Πτολεμαίου τοῦ Εὐεργέτου, τοῦ τρίτου Πτολεμαίου στὴν Αἴγυπτο, κάπου  ἀνάμεσα στὴν 133η καὶ τὴν 139η Ὀλυμπιάδα (-247 μὲ -222), τὰ ὅρια τῆς βασιλείας του.

Ὅταν τὸ ὄνομα τοῦ Πτολεμαίου δόθηκε σὲ μία ἀπὸ τὶς φυλὲς, τὸτε τὸ ὄνομα τῆς βασίλισσας του , τῆς Βερενίκης , δόθηκε σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς δήμους.

Ἡ φυλὴ Ἀτταλίς ἔλαβε  τὸ ὄνομα της ἀπὸ τὸν Ἄτταλο, τὸν τρίτο βασιλέα τῆς Περγάμου, ὅπως καταγράβει ὁ Πολύβιος.

Ἔχοντας δώσει αὐτὸ τὸ συνοπτικὸ γιὰ τὴν ἱστορία τῶν Φυλῶν τῶν Ἀθηναίων, ἀπὸ τὴν πρώτη ἕως τὴν τελευταία, θὰ πρέπει ὁ ἀνάγνώστης νὰ δώσει προσοχὴ στὸ παρακάτω βασικὸ χαρακτηριστικό.

Μεταξύ τῶν Φυλῶν ὑπῆρχε συγκεκριμένη σειρὰ κατάταξης, μιὰ τάξη Ἀξιοπρέπειας ἤ Προτεραιότητας, ἡ ὁποία φαίνεται ὅτι ἦταν ἀμετάβλητη καὶ εἶχε καθοριστεῖ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ καὶ μιὰ γιὰ πάντα.

Στὸν Ἐπιτάφιο Λόγο τοῦ Δημοσθένους, (ὁ ὁποίος ἀναφέρει τὴν κάθε Φυλή μὲ τὴν σειρὰ καὶ παραπέμπει τὰ πιὸ ἀξιοσημείωτα γεγονότα τῆς κάθε μίας), αὐτὴ ἡ σειρὰ εἶναι ἡ ἑξῆς :

α΄ Ἐρεχθεῖδαι :  β΄. Αἰγεῖδαι : γ΄. Πανδιονίδαι :

δ΄. Λεοντίδαι : ε΄. Ἀκαμαντίδαι : στ΄. Οἰνεΐδαι :

ζ΄. Κεκροπίδαι :  η΄. Ἱπποθοωντίδαι : θ΄. Αἰαντίδαι :  ι΄. Ἀντιοχίδαι .

Παρατηρεῖται ἐπίσης ὅτι καὶ ὀνόματα τῶν

Ἐπωνύμων Ἡρώων, ἀπὸ τοὺς ὁποίους οἱ Δέκα Φυλὲς ἔλαβαν τὰ ὀνόματά τους, ἀπαριθμοῦνται ἀκριβῶς μὲ τὴν ἰδια σειρὰ καὶ στὸ Μέγα Ἐτυμολογικὸ, τὸ ἰδιο καὶ ὁ Πολυδεύκης, καὶ ὁ Παυσανίας, ὁ ὁποίος ἀπαριθμεῖ τὰ ἴδια ὀνόματα, ἐπίσης ὑπάρχουν πάρα πολλὲς ἐπιγραφὲς ποὺ ἐπιβεβαιώνουν τὴν σειρὰ τοῦ Δημοσθένους.

Μὲ βάση αὐτὴ τὴ σειρὰ , αὐτὸ ποὺ ἰσχυσε γιὰ τίς πρόσθετες Φυλὲς, ὅσο ὁ Ἀντίγονος καὶ ὁ Δημήτριος ἦταν ὑπὲρ τῶν Ἀθηναίων, ἦταν νὰ τοποθετηθοῦν ἐπικεφαλῆς ὅλων, ἀλλὰ μετὰ απὸ αὐτὸ ἄλλαξαν τὰ ὀνόματα τους ὅταν καὶ μία ἀκομη Φυλὴ προστέθηκε ἡ Ἀδριανίς.

Στὴ σειρὰ κατάταξης, σύμφωνα μὲ ἐπιγραφὲς ποὺ συλλέχθηκαν, ἡ Πτολεμαίς ἐρχόταν μετὰ τὴν Λεοντίς στὴ παραπάνω κατάταξη,ἐπομένως πέμπτη, ἡ Ἀδριανίς δίπλα στὴν Ἀκαμαντίς , ἕβδομη καὶ ἡ Ἀτταλίς μετὰ τὴν Ἀντιοχίς, τελευταία ὅλων.

Ετσι ἡ σειρὰ κατάταξης διαμορφώθηκε ὡς ἐξῆς σύμφωνα μὲ τίς ἐπιγραφές:

α΄ Ἐρεχθηίς :  β΄. Αἰγηίς : γ΄. Πανδιονίς :

δ΄. Λεοντίς : ε΄. Πτολεμαΐς :  στ΄. Ἀκαμαντίς : ζ΄. ¨Αδριανίς :  η΄. Οἰνηίς :

θ΄. Κεκροπίς :  ι΄. Ἱπποθοωντίς : ια΄.Αἰαντίς :  ιβ΄. Ἀντιοχίς :  ιγ΄. Ἀτταλίς.

Ὀρέστης Πυλαρινός

Φωτογραφία : Ὁ χάρτης μὲ τίς Φυλὲς καὶ τὸ τὸ Μνημεῖο τῶν Ἐπωνύμων Ἡρώων  στὴν Ἀγορὰ τῶν Ἀθηναίων.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...