Ἱερὲς ἡμέρες

guguy7gyghἹερὲς Ἡμέρες

Σχεδὸν κάθε μία ἀπὸ τὶς ἑκατοντάδες ἢ ἀκόμα καὶ χιλιάδες θεότητες μὲ τόπους λατρείας σὲ μία ἑλληνικὴ πόλη-κράτος κάθε χρόνο εἶχε μία δική της ἡμέρα, μιὰ ἡμέρα ποὺ ἦταν εἰδικά ἀφιέρωμένη στὸν ἴδιο τὸ θεὸ ἢ τὴ θεά.

Ἡ ἱερὴ ἡμέρα μποροῦσε νὰ ἑορτάζεται μόνο ἀπὸ τὴν οἰκογένεια ποὺ ἔτεινε στὴ λατρεία τῆς θεότητος, ἤ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῆς συγκεκριμένης γειτονιᾶς ὅπου εὐρίσκετο τὸ ἱερὸ τῆς θεότητος , ἢ ἀπὸ ὅλους τοὺς πολίτες τοῦ κράτους.
Ἡ Λατρεία γιὰ αὐτὴ τὴν ἡμέρα εἶχε ὡς στόχο, σὲ γενικὲς γραμμές, νὰ κρατήσει τὴ θεότητα εὐχαριστημένη μαζὶ μὲ τοὺς λατρευτὲς της γιὰ ὅλο τὸ χρόνο.
Ἦταν μιὰ θρησκευτικὴ συντήρηση τῆς λατρείας τῆς θεότητος καὶ μιὰ ὑποχρέωση κάθε χρόνο πρὸς τὴν θεότητα.
Μία τέτοιου εἴδους λατρεία ἀπὸ μία οἰκογένεια, θὰ μποροῦσε νὰ περιλαμβάνει μία ἁπλὴ προσευχὴ καὶ μία προσφορὰ ἀπὸ ἕναν ἱερέα ἀπὸ νωρὶς τὸ πρωί μὲ τὴν ἀνατολὴ τοῦ ἡλίου.
Ἡ οἰκογένεια θὰ μποροῦσε μετὰ νὰ θυσιάσει μία αἶγα ἢ ἕνα πρόβατο καὶ ἀργότερα νὰ ἔχουν μία ἑορτὴ γιὰ τὰ μέλη τῆς οἰκογένειας καὶ γιὰ τοὺς φίλους.

Ἡ ἱερὴ ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τῆς θεότητος θὰ μποροῦσε ἐπίσης νὰ περιλαμβάνει τὸ σύνολο τῆς γειτονιᾶς ἢ τοῦ χωριοῦ ποὺ συμμετεῖχαν σὲ αὐτὴ τὴ λατρεία.

Γιὰ ὅλους τοὺς Ἀθηναίους γιὰ παράδειγμα ἡ ὄγδοη ἡμέρα τοῦ κάθε μηνὸς ἦταν ἱερὴ γιὰ τὸν Ποσειδῶνα, καὶ ἡ ἐτήσια ἡμέρα τῆς ἑορτῆς ἦταν , κατὰ πάσα πιθανότητα ἤ κάθε τέσσαρα ἔτη, ἡ ὄγδοη ἡμέρα τοῦ Ποσειδεῶνος.
Αὐτός, ὁ ἕκτος μῆνας τοῦ ἀττικοῦ ἔτους, ἔπεφτε στὸ μεσοχείμωνο καὶ πῆρε τὸ ὄνομά του ἀπὸ τὸν θεό καὶ ἀπὸ μιὰ ἑορτὴ ποὺ πραγματοποιόταν σὲ αὐτὴ τὴν ἑποχὴ, τὰ Ποσείδια τοῦ Ποσειδῶνος.
Ἔτσι, στὶς 8 Ποσειδεῶνος, ὁ ἱερέας, τὰ μέλη τῆς οἰκογένειάς ποὺ ἀφιέρωναν στὸν Ποσειδῶνα , οἱ γείτονες, καὶ ὁλόκληρη ἡ πόλη συγκεντρώνονταν γύρω ἀπὸ τὸ ἱερὸ τὴν αὐγὴ, γιὰ νὰ γιορτάσουν τὰ Ποσείδια.
Οἱ Ἕλληνες θεοὶ δὲν εἶναι «πανταχοῦ παρὼν», ἕτσι πρῶτα οἱ Ἕλληνες προσεύχονταν στὸν Ποσειδῶνα γιὰ εἰσακουστοῦν ἀπὸ τὸν θεὸ καὶ νὰ λάβει τὴν προσφορά τους, προσεύχονταν ἐπίσης γιὰ τὴν προστασία τῆς οἰκογένειας, τῶν ἀγαπημένων , τῶν φίλων τους καὶ ὅλων τῶν γνωστῶν τους ποὺ ἀνοίγονταν στὸ πέλαγος λόγω ἐπαγγέλματος ἤ ταξειδιοῦ, στὴ συνέχεια ἔκαναν τὴν προσφορά στὸ θεό.

Αὐτὸ θὰ μποροῦσε κάλλιστα νὰ εἶναι καὶ τὸ τέλος τῆς ἑορτῆς ἂν ἐπρόκειτο γιὰ μιὰ μικρὴ οἰκογενειακὴ ἑορτὴ καὶ γιὰ τὸ ὑπόλοιπό της ἡμέρας νὰ στραφοῦν σὲ ἄλλες δραστηριότητες.
Ἂν θυσίαζαν ζῶο τότε θὰ μποροῦσε ἡ ἑορτὴ, ὅπως στὰ Ποσείδια, νὰ κρατήσει μέχρι ἀργὰ τὸ ἀπόγευμα καθῶς θὰ ἦταν ἀπασχολημένοι μὲ τὸ μαγείρεμα τοῦ ζώου καὶ τὸ δεῖπνο.
Ἡ προσευχὴ καὶ ἡ Θυσία προσέφεραν στιγμὲς βαθιᾶς θρησκευτικῆς εὐλάβειας, καὶ ὅλα συνέβαιναν μέσα στὸ πλαίσιο τῆς εὐτυχίας τῆς οἰκογένειας, τῆς χαρᾶς μὲ τοὺς φίλους, τοὺς γείτονες, καὶ τὸ καλὸ φαγητό.

Ἀττικοὶ Μῆνες

Ἑκατομβαιών = Ἰούνιος-Ἰούλιος
Μεταγειτνιών = Ἰούλιος-Αὔγουστος
Βοηδρομιών = Αὔγουστος-Σεπτέμβριος
Πυανεψιών = Σεπτέμβριος-Ὀκτώβριος
Μαιμακτηριών = Ὀκτώβριος-Νοέμβριος
Ποσειδεών = Νοέμβριος-Δεκέμβριος
Γαμηλιών = Δεκέμβριος-Ἰανουάριος
Ἀνθεστηριών =Ἰανουάριος-Φεβρουάριος
Ἐλαφηβολιών = Φεβρουάριος-Μάρτιος
Μουνιχιών = Μάρτιος-Ἀπρίλιος
Θαργηλιών =Ἀπρίλιος-Μάιος
Σκιροφοριών = Μάιος-Ἰούνιος.

Jon Mikalson
Φωτογραφία: Aναθηματικὴ πλάκα ποὺ ἀπεικονίζει μία οἰκογένεια νὰ παίρνει μέρος σὲ κάποια ἱερὴ πομπὴ ,ΑΤΤΙΚΗ 86η ΟΛΥΜΠΙΑΣ

Advertisements

Ἡ ἐπιλογὴ τοποθεσίας τῶν Ἱερῶν καὶ τῶν Ναῶν.

vc Ἡ ἐπιλογὴ τοποθεσίας τῶν Ἱερῶν καὶ τῶν Ναῶν.Γιατί οἱ Ἀθηναῖοι τοποθέτησαν τὴ Λατρεία τοῦ Ποσειδῶνος σὲ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ σημεῖο (Σούνιο) τῆς ἀκτῆς ;
Πῶς διάλεγαν τὶς τοποθεσίες τῶν τόπων τῆς λατρείας;
Μερικὲς λατρεῖες θεῶν εἶχαν μιὰ μοναδικὴ φυσικὴ γοητεία.
Οἱ κορυφὲς τῶν ὀρέων,συχνὰ ἦταν ἱερὲς γιὰ τὴν λατρεία τοῦ Διός, τοῦ θεοῦ τοῦ Οὐρανοῦ καὶ τῶν Φυσικῶν Φαινομένων του.
Οἱ πηγές, οἱ φυσικὲς πηγὲς τῶν ὑδάτων καὶ οἱ σπηλιὲς πάντα ἦταν ἑλκυστικὲς γιὰ τὴ λατρεία τῶν θεῶν.
Οἱ πηγὲς καὶ οἱ σπηλιὲς εἶχαν ἀνατεθεῖ στὶς Νύμφες. Ὁ θεὸς Πὰν συνδέονταν μὲ τὶς Νύμφες καὶ τοῦ εἶχε ἀφιερωθεῖ μιὰ σπηλιὰ στὴ Βόρεια Κλιτὺς τῆς Ἀκροπόλεως ὅταν ἡ λατρεία του καθιερώθηκε στὴν Ἀθήνα. Ἡ Ἄρτεμις, εἶχε τὰ ἱερὰ της στοὺς ἀγροὺς καὶ συχνὰ συνδέονταν μὲ τὶς πηγές. Οἱ φυσικὲς πηγές, ἀπαραίτητες γιὰ ἰαματικοὺς σκοπούς, ἔπαιξαν ρόλο ὥστε νὰ τοποθετηθεῖ τὸ ἱερό του Ἀσκληπιοῦ στὴ Νότια Κλιτὺς τοῦ Ἱεροῦ βράχου τῆς Ἀκροπόλεως.Μέρη ποὺ ἀγγίζονταν ἀπὸ τοὺς θεοὺς τοὺς ἴδιους, ὅπως ὁ Δίας μὲ τὸν κεραυνό του ἢ ὁ Ποσειδώνας μὲ τὴν τρίαινά του στὴν Ἀκρόπολη τῆς Ἀθήνας, ποὺ ἔγινε ἐπίσης ἱερή. Σὲ ἀντίθεση μὲ αὐτά, τὰ φυσικῶς ὑπερφυσικὰ μέρη λατρείας, πολλὲς περιοχές, εἰδικὰ στὶς ἀστικὲς περιοχές, φαίνεται ὅτι εἶχαν ἐπιλεγεῖ μὲ βάση τὶς λειτουργίες τῆς θεότητος. Ἡ Ἀθηνᾶ, ἡ ἔνοπλη προστάτιδα τῆς Ἀθήνας, εἶχε μεγαλειώδη τὰ ἱερά της στὴν Ἀκρόπολη, στὴν ὀχυρωμένη ἀκρόπολη τῆς πόλης. Οἱ περιοχὲς λατρείας τοῦ Διὸς Βουλαίου , τοῦ Ἐλευθερίου Διὸς , καὶ τοῦ Ἀπόλλωνος Πατρώου, ἦταν συγκεντρωμένες στὴ δυτικὴ πλευρὰ τῆς Ἀγορᾶς κατὰ τὴν κλασικὴ περίοδο, τὸ κυβερνητικὸ καὶ ἀρχειακὸ κέντρο τῆς Ἀθήνας.Ὁμοίως, ὁ Ἥφαιστος, ὁ θεὸς τῆς φωτιᾶς, ὁ ὁποῖος μοιραζότανε ἕνα ναὸ μὲ τὴν Ἀθηνᾶ σὲ μία περιοχὴ τῆς Ἀθήνας ποὺ στεγάζονταν τὰ χυτήρια καὶ οἱ ἀξεπέραστοι τεχνίτες Ἀθηναῖοι σιδεράδες .
Ἡ χωροθέτηση αὐτῶν τῶν ἱερῶν, καθὼς καὶ σὲ πολλὲς νέες πόλεις ποὺ ἱδρύθηκαν ὡς ἀποικίες ὑποδηλώνει ὅτι συχνὰ οἱ Ἕλληνες ἦταν πρόθυμοι νὰ ἐντοπίζουν τὰ ἱερά τους ἱερά, βάσει τῆς διαθέσιμης γῆς γιὰ χωροῦν σὲ ἕνα μεγαλύτερο ἀστικὸ σχεδιασμό. Αὐτὰ τὰ ἱερὰ χτίστηκαν σὲ σημεῖα κατάλληλα καὶ σύμφωνα μὲ τὶς δραστηριότητες τῶν θεῶν, τῶν ἀστικῶν ὑποθέσεων τῆς πολιτείας, δὲν εἶναι σὲ θέση ἱερή, ὅπως θὰ ἦταν στὴ φύση. Σὲ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις, ἡ περιοχὴ ἔγινε ἱερὴ ἀπὸ τὴν ἵδρυση τοῦ ἱεροῦ. Οἱ λόγοι γιὰ τὴν ἐπιλογὴ τῶν χώρων γιὰ λατρεῖες σίγουρα ποικίλουν εὐρέως.
Ἡ Ἑλληνικὴ Ἱστορία συνδέει τὴ λατρεία τοῦ Ἀπόλλωνος μὲ τοὺς Δελφούς, καὶ ἐξήγει ὅτι ἡ θεότητα ἡ ἴδια πολλὲς φορὲς ἐπέλεγε τὴν τοποθεσία ἑνὸς τόπου λατρείας. Πολλοὶ ἀπὸ τοὺς μικρότερους χώρους λατρείας σὲ ὅλο τὸν ἑλληνικὸ κόσμο ἐξηγοῦν τὴν προέλευσή τους, ἀλλὰ αὐτοὶ οἱ μύθοι δὲν ἐπιβιώνουν, καὶ τώρα δὲν ἔχουμε καμία δυνατότητα νὰ γνωρίζουμε γιὰ τὴν καταγωγή τους.Ἡ λατρεία τοῦ Ποσειδῶνος, στὴ περιοχὴ τοῦ Σουνίου φαίνεται μία προφανὴς ἐπιλογή, μὲ τὴν ἐπιβλητικὴ θέα του πάνω ἀπὸ μία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερές των θαλάσσιων ὁδῶν ἀπὸ καὶ πρὸς τὸν Πειραιά, τὸ τελευταῖο πλεονεκτικὸ σημεῖο πρὶν τὰ πλοῖα ἐξαφανιστοῦν στὴν ἀνοιχτὴ θάλασσα καὶ τὸ πρῶτο σημεῖο ἀπὸ τὴν ὁποία τὰ ἐχθρικὰ πλοῖα θὰ ἔκαναν τὴν ἐμφάνισή τους. Μπορεῖ ἐπίσης αὐτὸ τὸ μέρος νὰ εἶχε ἀρχικὰ ἐπιλεγεῖ ἢ ἀργότερα νὰ ἀναπτύχθηκε κυρίως λόγω τῆς θέσης του σὲ αὐτὸ τὸ ὁριακὸ σημεῖο μὲ τὴν πρόθεσή του γιὰ μόνιμη ἀπαίτηση γιὰ αὐτὸ τὸ ἀπομακρυσμένο σημεῖο καὶ γιὰ τὴν ἵδρυση τοῦ Ποσειδῶνος ὡς ἕναν ἰσχυρὸ ὑπερασπιστὴ πρὸς κάθε μορφῆς ἐπίθεσης . Στὰ τέλη τοῦ πέμπτου αἰώνα πού, στὴν πραγματικότητα, τὸ ἱερό του Ποσειδῶνος στὸ Σούνιο ἦταν ἕνα πανίσχυρο μεγάλο στρατιωτικὸ φρούριο μὲ ἐκτεταμένες ναυτικὲς ἐγκαταστάσεις.

JON MIKALSON http://www.virginia.edu/classics/mikalson.html

Ἱερεῖς καὶ Ἱέρειες

bmkv

Τὸν ρόλο τοῦ ἱερέως στὴν ἀρχαία προγονικὴ θρησκεία τῶν Ἑλλήνων κατεῖχαν οἱ παλαιότεροι τῆς οἰκογενείας τῶν ἱερέων ποὺ ἱερουργοῦσαν κατὰ παράδοση οἰκογενειακὴ σὲ κάποιο ἱερό.
Δὲν ὑπῆρχε ἱερατεῖο στὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν σημερινὴ ἔννοια.
Στοὺς ναοὺς καὶ τὰ Ἱερὰ ἱερουργοῦσαν, Γυναῖκες Ἱέρειες γιὰ τὶς Θεὲς καὶ Ἄνδρες γιὰ τοὺς Θεούς.
Στὶς λατρεῖες τῶν πόλεων κρατῶν ἀργότερα στὴν κλασικὴ περίοδο , οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ ἱέρειες ἐκλέγονταν κάθε χρόνο γιὰ ἕναν χρόνο σύμφωνα μὲ τὴν Ἀθηναϊκὴ Δημοκρατία.
Ὁ ἱερέας καὶ ἡ ἱέρεια εἶχαν τὴν εὐθύνη νὰ διαχειρίζονται τὰ Ἱερά.
Τὶς Ἱεροπραξίες, τὶς προσφορὲς τὶς θυσίες καὶ τὸν Ναὸ τὸν ἴδιο μὲ ὅλα τὰ ἱερὰ .

Ὁ Ἱερέας ἔπρεπε νὰ εἶναι καλὸς γνώστης τῆς παράδοσης, τῶν λατρευτικῶν ἱεροπραξιῶν, τῆς θρησκείας καὶ τῆς Λατρείας τοῦ Θεοῦ ἢ τῆς Θεᾶς.
Μοναδικὴ ἐξαίρεση ἡ Λατρεία τῆς Δήμητρος ὅπου ἐκεῖ ἡ γνώση τῆς παράδοσης εἶναι ἐσωτερικὴ καὶ μυστικιστικὴ ἀπὸ ὁρισμένη οἰκογένεια Ἱερέων καὶ Ἱέρειων
Ὁ ρόλος τοῦ Ἱερέως καὶ τῆς Ἱέρειας τῶν Ἑλλήνων δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὸν ρόλο τῶν Ραββίνων ἢ τῶν Παπάδων στὴν Ἰουδαϊκὴ Θρησκεία, αὐτοὶ ἱερουργοῦν γιὰ τὸ ποίμνιο τους , οἱ Ἕλληνες Ἱερεῖς καὶ Ἱέρειες ἱερουργοῦν γιὰ τὸν Θεὸ καὶ τὴ Θεά.
Δὲν ὑπῆρχαν σχολὲς Ἱερέων .
Ὁ Ἕλληνας Ἱερέας ἢ Ἱέρεια ἀσκοῦσε τὰ καθήκοντά του στὶς ἡμέρες τοῦ χρόνου ποῦ ἀπαιτοῦσαν Ἱεροπραξίες , συνήθως στὶς ἑορτὲς καὶ τὶς ὑπόλοιπες ἡμέρες ἀσκοῦσε κανονικὰ τὸ ἐπάγγελμά του.

Ἕνας Ἱερέας μποροῦσε νὰ ἦταν Ναυτικός, Ξυλουργός, Δάσκαλος, Δασκάλα , Τεχνίτης Πέτρας, Ὑφάντρια, Τροφός, κτλ.
Ὀϊ Ἱερεῖς καὶ οἱ Ἱέρειες ζοῦσαν στὸ σπίτι τους μὲ τὶς οικογένειες τους καὶ τὸ εἰσόδημά τους ἀπὸ τὴν ὑπηρεσία στὸν θεὸ ἤ τὴν θεὰ ἦταν μηδαμινό, συνήθως λάμβαναν ὅτι περίσσευε ἀπὸ τὴν προσφορὰ ἢ τὴν θυσία τοῦ ζώου.

Δεν είχαν καμμία απαγόρευση ἤ κάποιον κανόνα στὸ ντύσιμο τους ἤ τὴν συμπεριφορά τους.
Εκτὸς τῶν ἡμέρῶν τῶν ἑορτῶν ὅπου θὰ ἔπρεπε νὰ φοροῦν ιμάτια διαφορετικὰ γιὰ νὰ ξεχωρίζουν ἀπὸ τοὺς πολίτες.
Ὅλοι σέβονταν τοὺς Ἱερεῖς καὶ τὶς Ἱέρειες καὶ τοὺ δίδονταν τιμητική θέση στὸ θέατρο τοῦ Διονύσου γιὰ τοὺς ἀγῶνες τῶν Διονυσίων .

JON MIKALSON
http://www.virginia.edu/classics/mikalson.html

Στη φωτογραφία: Κρατῆρας Ἀττικὸς ποὺ ἀπεικονίζει Ἕλληνα Ἱερέα ποὺ νίπτει τὰ χέρια του πρίν τὴν Θυσία ὑπὸ τὸ βλέμμα τοῦ Ἀπόλλωνος.

Ὁ Βωμὸς

image

Ὁ βωμὸς χρησιμεύει γιὰ νὰ λαμβάνει τὶς προσφορὲς ἡ θεότητα, καὶ ἐπειδὴ οἱ προσφορὲς ἦταν μία θεμελιώδης μορφὴ τῆς λατρείας γιὰ τοὺς Ἕλληνες, ὁ βωμὸς ἦταν ἕνα βασικὸ συστατικό της φυσικῆς λατρείας. Ἕνας βωμὸς μπορεῖ, στὴν πραγματικότητα, νὰ χρησιμεύσει ὡς ἡ «λυδία λίθος» γιὰ τὴ θρησκευτικὴ λατρεία, ἂν μία θεότητα εἶχε ἕναν, τότε μποροῦμε νὰ εἴμαστε σίγουροι ὅτι ἡ θεότητα (θεὸς ἤ θεά) λατρευόταν καὶ ἦταν ἕνα μέρος τῆς ἱεροπρακτικῆς τῆς ἑλληνικῆς θρησκείας. Ἂν μία θεότητα δὲν εἶχε ἕνα βωμό, τότε αὐτὴ ἡ θεότητα ἦταν πιθανότατα δημιουργία τῆς λογοτεχνικῆς παράδοσης ἤ τῆς λαϊκῆς τέχνης καὶ ὄχι τῆς θρησκευτικῆς παράδοσης, καὶ δὲν λάμβαναν θυσία, προσευχή, ἢ ἀφιερώματα.

Μερικὰ ἀφιερώματα ὅπως τὰ ἀγαλματίδια τῶν προσωποποιήσεων τῆς Εἰρήνης καὶ τῆς Ἀγαθῆς Τύχης (Καλὴ τύχη) ἔκαναν μετάβαση ἀπὸ λογοτεχνικὲς θεότητες σὲ θρησκευτικὲς περίπου τὸν τέταρτο αἰώνα, καὶ γίνεται γνωστὸ ὅτι ἡ μετάβαση αὐτὴ στὴν Ἀθήνα ἔγινε τὴ στιγμὴ ποὺ ἄρχισαν νὰ κατασκευάζονται βωμοὶ οἱ ὁποίοι ἦταν ἀφιερωμένοι σὲ αὐτὲς τὶς θεότητες.
Μερικοὶ βωμοὶ ἦταν ἁπλοὶ λάκκοι (βόθροι) ἢ μὲ χαμηλοῦ ὑψομέτρου δομὲς μὲ ἀνοίγματα πρὸς τὸ χῶμα (ἐσχάραι) καὶ προορίζονταν γιὰ τὶς χθόνιες θεότητες (πάνω ἤ μέσα στὴ γῆ)
Ὑγρὲς προσφορὲς, ὅπως οἶνος, νερό, γάλα, καὶ μέλι χύνονταν μέσα στὰ ἀνοίγματα. Αὐτοὶ οἱ βωμοὶ ἦταν γιὰ τὶς θεότητες καὶ τὶς θεϊκὲς μορφὲς ποὺ κατοικοῦν στὴ γῆ ἢ κάτω ἀπὸ τὴ γῆ, καί, κατὰ πάσα πιθανότητα, ἐνομίζετο ὅτι οἱ προσφορὲς διέρρεαν κάτω στὴ γῆ, κατευθείαν στοὺς ἀποδέκτες Θεοὺς.

Οἱ προσφορὲς στὶς θεότητες τοῦ Οὐρανοῦ κατευθύνονται πρὸς τὰ πάνω, πρὸς τὸν οὐρανό. Οἱ βωμοὶ αὐτῶν τῶν θεοτήτων ἀπαιτεῖτο νὰ εἶχαν μία ἐπίπεδη ἐπιφάνεια γιὰ νὰ κρατοῦν τὶς προσφορές, εἶχαν μία ποικιλία σχημάτων, συνήθως ὀρθογώνιο, ἀλλὰ καὶ μερικὲς φορὲς τετράγωνο ἢ κυλινδρικό. Οἱ Βωμοὶ κυμαίνονταν πάρα πολὺ στὸ μέγεθος, συχνὰ ταυτίζονταν σὲ ἀναλογία μὲ τὸ μέγεθος τοῦ ἱεροῦ.
Οἱ ἀπλοὶ βωμοὶ ἦταν λίγο ψηλότεροι ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς μέσης, ἕνας συνήθως μαρμάρινος ὀγκόλιθος ἑνὸς τετραγωνικοῦ μέτρου ἢ ἕνας μαρμάρινος κύλινδρος ἐξίσου ὑψηλὸς. Οἱ Μνημειακοὶ βωμοὶ ἦταν συχνὰ χαρακτηριστικὸ πανελλήνιων ἱερῶν.
Ὁ βωμὸς τοῦ Διὸς στὴ Νεμέα, γιὰ παράδειγμα, ἦταν ἕνα ὀρθογώνιο οἰκοδόμημα πάνω ἀπὸ 41,5 μέτρα μῆκος καὶ 2,42 μέτρα πλάτος καὶ αὐτὸς τοῦ Διὸς στὴν Ὀλυμπία ἦταν 38,1 μέτρα περίμετρο στὴ βάση του καὶ 6,7 μέτρα ὕψος.
Τέτοιοι βωμοὶ ἦταν ὅμως ἡ ἐξαίρεση.

Δεδομένου ὅτι οἱ οὑράνιες θεότητες βρίσκονταν στὸν οὐρανό, οἱ βωμοὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι σὲ ἐξωτερικοὺς χώρους καὶ ὄχι μέσα σὲ ἕνα κτίριο ποὺ νὰ καλύπτεται ἀπὸ μία στέγη, γιὰ νὰ εἶναι ὁρατὲς οἱ προσφορὲς σὲ αὐτοὺς καὶ οἱ ὁσμὲς τῶν ὁλοκαυτωμάτων νὰ καταφτάνουν σὲ αὐτοὺς ἀμέσως. Οἱ βωμοὶ μέσα στοὺς ναοὺς εἶναι κάτι πολὺ σπάνιο. Τέλος, οἱ βωμοὶ τῶν θεοτήτων τοῦ οὐρανοῦ προσανατολίζονται πρὸς τὰ ἀνατολικά.
Ὁ ἱερέας, ὅπως ἔκανε τὶς προσφορὲς ἢ θυσίες, βρισκόταν στὴ δυτικὴ πλευρὰ τοῦ βωμοῦ. Προσφορὲς σὲ οὐράνιες θεότητες γίνονταν πρὶν ἀπὸ τὸ μεσημέρι, συχνὰ τὰ ξημερώματα, καὶ τὴν στιγμὴ ποὺ γίνονταν ἡ ἱεροπραξία ὁ ἱερέας θὰ ἔπρεπε νὰ παίρνει τὴ θέση του πρὸς τὴν ἀνατολὴ τοῦ ἡλίου.
Σὲ ἄλλες πόλεις χρησιμοποιοῦσαν καὶ ἀσβεστόλιθο γιὰ τοὺς βωμοὺς, ἀλλὰ στὴν Ἀττικὴ, ὑπῆρχε τὸ μάρμαρο ἀπὸ τὸ Πεντελικὸν Ὅρος.
Ὁ βωμὸς εἶχε χαραγμένο τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ, ἔτσι ὥστε οἱ ἐπισκέπτες νὰ γνωρίζουν γιὰ ποιὰ θεότητα προορίζονταν οἱ προσφορὲς καὶ οἱ θυσίες.
Κάθε βωμὸς, μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο , ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχαν “κοινοὶ” βωμοὶ γιὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν ὅλους τους θεούς, εἶχε τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ ἢ μὲ τὸ ὄνομα μίας συγκεκριμένης ὁμάδας τῶν θεῶν.
Ἂν κάποιος ἤθελε νὰ κάνει μία προσφορὰ γιὰ τὴν Ἀθηνᾶ, θὰ ἔπρεπε νὰ προσφέρει στὸ βωμό της.
Ἄν, ἤθελε, νὰ εἶναι ἡ προσφορὰ του στὸν Ποσειδῶνα, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ γίνει στὸ βωμό του.
Μία προσφορὰ τοῦ Ποσειδῶνα στὸ βωμὸ τῆς Ἀθηνᾶς θὰ γίνει ἀποδεκτὴ ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπηρεάσει καμμιὰ θεότητα.

MIKALSON D. JON

http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520210233

EIKONA:Ο ΒΩΜΟΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΗΓΕΜΟΝΗΣ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΝ , ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ http://via.lib.harvard.edu/via/deliver/deepcontentItem?recordId=olvwork355343%2CDIV.LIB.FACULTY%3A828082